Türkiye elektrik dağıtım bölgelerinde sayaçlar

Süleyman EKŞİ
Manas AŞ.
Bu e-Posta adresi istek dışı postalardan korunmaktadır, görüntülüyebilmek için JavaScript etkinleştirilmelidir

Elektrik dağıtım bölgeleri özelleştirmeleri sonrasında, yeni dağıtım şirketleri, yeni yatırım planları, yeni tedarikçiler, yeni çözüm arayışları, kısacası yeni bir pazarın doğuşuna tanıklık etmekteyiz. Devir işlemleri tamamlanmış olanlar, temkinli ama emin adımlarla yeni çözümler üzerinde araştırmalarını sürdürürken, devir işlemleri devam edenler ise kendinden öncekilerin süreçlerini yakından takip etmektedirler.

Henüz düzenlemelerde istenilen noktaya gelinmemiştir. Elektrik perakende pazarında, verimli bir dağıtım sistemi işletilmesi, bunun için gerekli başarılı yatırım stratejileri geliştirilmesi, yeni dağıtım şirketlerinin öncelikli hedeflerinden biridir.

Elektrik dağıtımı ile ilgili alanlarda ihtisaslaşmış yerli ve yabancı enerji şirketleri ve teknoloji şirketleri ile görüşmeler sürdürülmekte ve muhtemel çözümler hakkında incelemeler yapılmakta. Türkiye elektrik dağıtım sektöründe uzun vadeli oyuncu olmak isteyen enerji, teknoloji ve finans firmaları çok geniş yatırım fırsatları peşinde koşmakta.

Elektrik dağıtım şebekesinin en kritik bölümlerinden biri olan elektrik sayaçları, artık tek başına bir ürün olarak ifade edilmemekte, gelişmiş sayaç altyapısının (Advanced Metering Infrastructure – AMI) bir parçası olarak, komple bir çözümün içinde sunulmaktadır. Şirketlerin önündeki soru işaretlerinden biri, ulaşmak istedikleri etkin ve verimli dağıtım şebekesine ulaştıracak çözüm, standart ve haberleşme teknolojilerinin hangileri olduğudur.

Gelişmiş sayaç altyapısının kurulması ve işletilmesinin akabinde geçilecek faz Smart Grid uygulamaları olacaktır. AMI/Smart Grid sistemlerinin birincil hedefi, dağıtım firmalarına dağıtım şebekesini izleme, modelleme, analiz etme, koordine etme ve kontrol etme imkânı veren teknoloji ve sistemi sağlamaktır.

Özel dağıtım şirketlerinin, kayıp/ kaçağın EPDK tarafından onaylanmış olan hedeflerin altına indirilmesiyle ve verimliliğin artması ile ortaya çıkacak ek geliri elde tutma hakkına sahip olması, AMI&SmartGrid geliştirme politikalarının oluşturulmasında itici güç olacaktır.

AMI& SmartGrid sistemindeki müşteriler de ayrıca tüketimlerini anlık olarak görebilecek ve tüketimlerini kontrol edebilme seçeneğine sahip olacakdır. Bu kendilerine ne zaman ve nasıl enerji kullanacaklarına dair bilgi verecek ve onları karar alabilir hale getirecektir.

PAZARDAKİ SAYAÇ TEDARİK YÖNTEMLERİ Türkiye elektrik sayacı işinde 3 ana oyuncu var. Sayaç üreticileri, dağıtım firmaları ve aboneler. Elektrik dağıtım mevzuatlarına göre sayacın mülkiyet hakkı doğrudan aboneye aittir.

SAYAÇ SATIŞ FİYATLARI

Elektrik sayaçlarının ortalama satış fiyatları değerlendirildiğinde, bir yıl öncesinin bu yıldan sürekli daha iyi olduğunu görüyoruz. Elektronik sayacın kullanılmaya başlandığı ilk yıllarda oluşan yüksek fiyatların cazibesi ile bir çok yeni oyuncu pazara girdi.

FİYATLARININ DEĞERLENDİRİLMESİ

2002 yılı sonunda 21 sayaç firması pazarda yerini aldı. Çok genel bir piyasa kuralıdır, ne kadar çok ürün ve firma var ise fiyatlar o derecede aşağı gidecektir ve nitekim de öyle oldu. Perakende piyasasına sayaç satmak için ihtiyacınız olan sadece standartlara ve TEDAŞ asgari şartlarına uygun ve onaylı sayaçlar sahip olmaktır.

Elektrik müteahhitleri ve aboneler bu onaylar dışında ilave teknik özellikler ve kaliteye önem vermemekte, fiyat birinci kıstas olmaktadır. Çünkü sayaç takıldıktan sonra işletilmesi sorumluluğu tamamen dağıtım firmasınındır. Ayrıca şu ana kadar dağıtım bölgeleri de kendisi için yaptığı ihalelerde de hiçbir kıstasa bakmadan en düşük fiyat tercihini kullanmaktadır.

Elektrik dağıtım bölgelerinin özelleştirilmesinin sayaç fiyatlarını olumlu yönde etkileyeceğini düşünmekteyim. Dağıtım firmalarının isteyeceği ilave fonksiyonlar ve yüksek kalite nedeniyle sayaç maliyetlerinin ve fiyatlarının artacağı kanaatindeyim. Muhtemelen ilk birkaç yıl bazı dağıtım firmaları aynı şartlarda devam edecektir.

Yeni fonksiyonel özellikler ve kalite kıstasları oluşturmada yeterli bilgi ve tecrübeye sahip personel istihdamı sağlanana kadar, rekabetin had safhada olduğu ucuz sayaç pazarından sayaç tedarik edeceklerdir. Diğer dağıtım bölgelerinin gelişmiş sayaç ve sistem uygulamalarındaki başarıları ve getirileri duyduklarında ve istatistikleri incelediklerinde onlar da bu tecrübelerden faydalanmak ve bu projeler içinde olmak isteyecektir.

9 yıllık sadece yerli tasarım sayaçların kullanımından sonra, özelleştirme ile gelen yeni dağıtım şirketleri geniş seçenekli, rekabetçi fiyatlı gelişmiş sayaç uygulamaları ve sistemleri ile tanışacaktır. Uluslararası birçok sayaç ve sayaç çözümleri firması pazara girme çabasındadır.

Güncel fiyatlar uygulamaların ölçeği ve özelliklerine göre şekillenecektir. Bu noktada dağıtım firmalarının ihtiyaçlarının iyi bilinmesi, istenen adet, kalite ve teknik özelliklerin bilinmesi, iç işleyişlerinin bilinmesi ve potansiyel tüm firmalar ile iletişim içinde olunması çok önemlidir.

Not: Özelleştirme yazı dizisinin devamında, sayaç mülkiyeti ile ilgili mevzuat, güncel durum ve gelecek; elektrik piyasası müşteri hizmetleri mevzuatı, özel dağıtım firmaları üzerindeki kamu etkisi gibi başlıklara değineceğim.

Yazının devamı için Ölçübir ile iletişime geçiniz. +90 312 222 47 10-11