Doğalgaza özel DOĞALGAZDA YASAL METROLOJİ (ÖLÇÜM) MEVZUATI -1

Ali TEM
Makine Mühendisi,
Teknolojik Hizmetler Şefi
Bu e-Posta adresi istek dışı postalardan korunmaktadır, görüntülüyebilmek için JavaScript etkinleştirilmelidir

Bu yazımızı doğalgazda ölçüm mevzuatına ayırdık. Mer’i mevzuat neleri kapsıyor? Hangi mevzuat neleri konu ediyor? Bunun gibi sorulara yanıt aramaya çalıştık. Doğalgazın işletme ve faturalandırma süreçlerinde kullanılan ölçüm cihazlarının mevzuat kapsamında cihaz sahiplerine getirdikleri yükümlülükler nelerdir?

Bu gibi sorulara cevap bulmaya çalıştıktan sonra değişen ve/veya gelişen koşullar ve teknolojik yenilikler çerçevesinde mevzuatın bu koşullara daha etkin çözümler getirebilmesi için yapılması gerekenleri irdeleyip öneriler sunacağız.

Genel bir giriş yapmak istersek önce metroloji/ ölçüm bilimden başlamamız gerekecek. Metroloji genel anlamda ölçüm bilidir, ölçümü konu alır.

Bilimsel, Endüstriyel ve Yasal Metroloji olarak ana sınıflara ayrılır. Bilimsel metroloji, ulusal bazda UME (Ulusal Metroloji Kurumu) tarafından temsil edilir. Endüstriyel metroloji denildiğinde ise endüstriyel faaliyetleri içerisinde yer alan her türlü ölçümü konu alır. Örneğin sıcaklık ölçüm cihazının kullanıldığı bir proseste bu ölçüm cihazının kalibrasyonu, sapma ve belirsizlik parametreleri vs.

Bazı ölçüm faaliyetleri ise doğrudan ticari faaliyetlere yani alım-satım işlemlerine esas teşkil eder. Yani su, gaz, gıda, değerli metaller vs. alım-satımında kullanılan ölçme cihazlarının sonuçlarının ticari faaliyete esas teşkil etmesinden bahsediyoruz.

Bu durumda devlet kamuyu temsilen bu cihazların doğru ölçüm yaptıklarını güvence altına almak üzere bu alanı düzenleme altına almaktadır. Bu alana giren her türden faaliyet yasal metrolojinin konusu durumundadır.

Türkiye’de yasal metroloji alanı Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı altında Ölçüler ve Standartlar Genel Müdürlüğü tarafından yürütülmektedir. Bu alandaki en temel mevzuat ise 11.01.1989 tarihinde kabul edilen 3516 sayılı Ölçüler ve Ayar Kanunu’dur. Bu kanunun amaç ve kapsamı şu şekilde verilmiştir.

Amaç Madde 1.- Bu Kanunun amacı, milli ekonominin ve ticaretin gereklerine ve kamu yararına uygun olarak Türkiye hudutları içinde her türlü ölçü ve ölçü aletlerinin doğru ayarlı ve uluslararası birimler sistemine uygun olarak imalini ve kullanılmasını sağlamaktır.

Kapsam Madde 2.-
Uzunluk, alan, hacim, ağırlık ölçüleri, areometreler, hububat muayene aletleri, elektrik, su, havagazı, doğalgaz, akaryakıt sayaçları, taksi-metreler, naklimetreler, akım ve gerilim ölçü transformatörleri ile demiryolu yük ve sarnıçlı vagonlarının muayenesi, ayarlanması ve damgalanması bu Kanun hükümlerine göre yapılır. Bakanlar Kurulu, Sanayi ve Ticaret Bakanlığı’nın teklifi üzerine bu maddede yer almayan herhangi bir ölçü ve ölçü aletini bu Kanun kapsamına alabilir.

Not: Doğalgaza özel sayfasında yayınlanmasını istediğiniz konu ve sorunları Bu e-Posta adresi istek dışı postalardan korunmaktadır, görüntülüyebilmek için JavaScript etkinleştirilmelidir adresine yazabilirsiniz.


Yazının devamı için Ölçübir ile iletişime geçiniz. +90 312 222 47 10-11

 
Çalıştay